Çocuklara Hayır Demek: Çocuklara Hayır Denir mi?

Gelişim sırasında istedikleri her şeye evet veya hayır denen çocuklar, zamanla ilgisiz ve duyarsız hale gelebilir. Yani kısacası, çocuğa hayır denir mi? Evet, denir! Ancak tabii ki belli koşullar altında

 

Çocuklarına hayır demek, annelerin başlarda korku ve çok çeşitli soru işaretleriyle yaklaştığı ve genellikle zorlandıkları bir konu. Biricik çocuğunun istekleri karşısında hayır demeyi hiçbir anne istemez ve çoğu zaman çocuklara hayır demenin onları hayal kırıklığına uğrattığını düşünülür. Hayır cevabı ve sonrasında gelen ağlama krizleri anneleri pes ettirse de çocukların “hayır” kelimesini duymaya alışmaları ve her istediklerinin her zaman gerçekleşmeyeceğini bilmeleri gerekir. Tabii ki çocuklara hayır demek zorunda kalındığında, çocukların da gelişim döneminde olduğu unutulmadan ve onları sürekli yönlendirilmeye çalışmadan, mantıklı kararlar vermelerine de olanak sağlamaya çalışmak en verimli yöntem olacaktır. Gelişim sırasında istedikleri her şeye evet veya hayır denen çocuklar, zamanla ilgisiz ve duyarsız hale gelebilir. Yani kısacası, çocuğa hayır denir mi? Evet, denir! Ancak tabii ki belli koşullar altında... Kritik gelişim dönemlerinde çocuklara nasıl hayır denir konusunda, ebeveynlere, özellikle de annelere, birkaç tavsiyemiz var.

Çocukların hissettiklerini anlamak ve kendi hislerini anlatmak

“Söylediklerini duydum ve kızgın olduğunu biliyorum. Kızgın olduğunda kullandığın kelimeler beni üzüyor. Ama daha iyi hissetmene yardım edebilirim. Hadi biraz sakinleş ve arkadaşça kelimelerle bu sorunu çözelim.” Olası durumlarda bu tarz hem ortamı yumuşatacak hem de çocuğunuza erken yaşta bilinç ve anlayış aşılanmasını sağlayacak cümleler kurmak, çocukların kendilerini daha iyi hissetmesine ve problemin çözümü konusunda daha istekli olmasına sebep olacaktır. İletişim esnasında ses tonu ve hatta mimikler bile önem taşır. Çocuklara hayır demek, yalnızca “hayır” kelimesi kullanılarak yapılmaz. Ağızdan çıkan kelimelerle beden dili uyumlu olmazsa çocuklar da verilmek istenilen mesajı doğru alamayacaktır. Bu nedenle çocuklara hayır dendiği zamanlarda bu durumun onların iyiliğine olduğuna inanmalarına yardımcı olabilmek adına, seçilecek sözcükler ve beden dili uyumlu olmalıdır.

Çocuklara alternatif seçenekler sunmak

Çocuklar bir şey istediklerinde genellikle sadece ona yönelerek, onun yerine daha başka neler yapabileceklerini düşünemez ve bilemez. Bu yüzden doğrudan çocuklara hayır demek onlara önerilere sunmak, o an için istedikleri ne ise onun yerine yapabilecekleri başka birçok olasılık olduğunun farkına varmalarına yardımcı olacaktır. Örneğin yatağın üstünde zıplayan bir çocuğa “Yatağın üstünde zıplama!” demek yerine, “Yatağın üzerinde zıplamak yerine neden oyuncaklarınla oynamıyorsun ya da birlikte bir şeyler yapmıyoruz?” demek bile aslında onların zaman geçirebilecekleri daha birçok unsur olduğunun farkına varmalarını sağlayacak.

Hayır kelimesini tek başına kullanmamak

Çocuklara hayır demenin zorunlu olduğu zamanlarda, “Hayır” ya da “Şimdi değil” gibi kısa ve kestirme cevaplar vermek, yukarıda da bahsettiğimiz sebeplerden ötürü durumu iyice içinden çıkılmaz hale getirir. Yalnızca hayır kelimesini kullanmak yerine neden hayır dendiğini ve bu durumda başka ne seçenekleri olduğu çocuklara uygun dille anlatılabilir.

Neden hayır dendiğinin sebebini açıklamak

“Hayır, akşam yemeğinden önce tatlı şeyler yenmemeli, çünkü tatlı şeyler yemekten sonra yenir ve yemek zamanı geldi. Hadi onu tabağının yanına koyalım da yemekten sonra yemeyi unutma.” gibi cümleler kuran ebeveynler, çocukların istediklerinin o an için uygun olmadığını hem uygun bir dille anlatmış olur, hem de iletişim konusunda çocuklarla yakınlaşarak onların gelişimine katkıda bulunurlar.

Çocukların seçmelerine izin vermek

Uyku vakti yaklaşırken, uyumadan önce hikaye vaktinden keyif alan çocuklara kurulabilecek “ hikayeyi dişlerini fırçalamadan önce mi sonra mı dinlemek istersin?” gibi sorular, onların kendilerini güçlü hissetmelerine fırsat verecektir. Bu sayede inatlaşmaların oluşması engellenecek ve çocukların ebeveynlere karşı gösterdikleri güç mücadeleleri de ortadan kalkmış olacaktır.

Olumlu ebeveynlik, çocukların büyüdükçe karşılaşacağı hayal kırıklığı, hüsran ve sabırlı olma duygularına hazırlıklı olmaları açısından ara sıra “hayır” kelimesini kullanmayı gerektirir. Çocuklara hayır demek zaman zaman iyidir asıl önemli olan bu kelimenin nasıl, ne zaman ve ne şekilde kullanıldığını, yani çocuğa nasıl hayır dendiğini en iyi şekilde bilmektir.

Önceki

Olmazsa olmaz! Vitamin D.

Sonraki

Okula Dönüş: Sürecin Gerilimini Azaltmak İçin 4 İpucu